Çıxarışsız mənzillərə əmlak vergisi tətbiq olunur? — Açıqlama

Yeni tikililərdə mənzil alan vətəndaşların əmlak vergisi ilə bağlı öhdəlikləri mənzilin hüquqi statusundan və sahibinin müəyyən kateqoriyaya aid olub-olmamasından asılı olaraq dəyişə bilər. Xüsusilə çıxarışsız mənzillərdə əmlak vergisinin tətbiqi və təqaüdçülər üçün güzəştlərin olub-olmaması sual doğurur.

Təzə binalarda, çıxarışsız mənzillərdə yaşayan təqaüdçülər əmlak vergisindən azaddırlarmı?

Azərbaycan Qiymətləndiricilər Cəmiyyətinin (AQC) sədri Vüqar Oruc Demokrat.az-a bildirib ki, əmlak vergisi, eyni zamanda sığorta və bu kimi digər vergi öhdəliklərini ehtiva edən addımlar müvafiq qanunvericilikdə, Azərbaycan dövlətində yeni yanaşmaların tətbiq edilməsi ilə hazırlanır.

"Bu istiqamətdə ciddi dəyişikliklərin olma ehtimalı var. Yanaşma artıq, daşınmaz əmlak bazarının və ölkənin iqtisadi infrastrukturunun inkişafı əsasında həyata keçiriləcək. Bu istiqamətdə Azərbaycan Qiymətləndiricilər Cəmiyyətinin də müəyyən təklifləri mövcuddur. Həmin təkliflər həyata keçərsə, vergidə diferensiallaşma və ədalətlilik prinsipi tam mənada nəzərə alınacaq. Pensiyaçılara gəlincə isə, tikilinin köhnə və ya yeni olmasından asılı olmayaraq, hər bir əmlak vergisindən 30 manat məbləğində azaldılma nəzərdə tutulur. Bu da pensiyaçıların həyat səviyyəsinin və pensiya dövründə olmalarının nəzərə alınması ilə həyata keçirilən güzəşt növüdür. Bu, Azərbaycan dövlətinin öz vətəndaşlarına humanist yanaşmasının təzahürüdür. Çıxarışın olub-olmaması məsələsinə gəlincə, çıxarış həmin mənzilə vətəndaşın mülkiyyət hüququnun olduğunu göstərir. Təbii ki, çıxarışı olan mənzillər artıq vergi obyektidir və bu cür uçota alınırlar. Əgər çıxarışsız mənzil varsa, belə deyək, həmin mənzilə görə vergi ödənilmir. Amma bu o demək deyil ki, hər hansı bir yerdə yaşayıb vergi verməmək mümkündür. Ola bilər ki, elə həyətyanı sahələr var ki, həmin evlərin sənədi yoxdur, amma torpaq sahələri mövcuddur və müvafiq olaraq bələdiyyə vergisi həmin sahələrə görə ödənilir", - deyə sədr bildirib.

Vüqar Orucun sözlərinə görə, yeni yanaşmada ola bilsin ki, vergilər artıq konkret subyektə, yəni vətəndaşa görə deyil, ona məxsus olan əmlakın dəyərinə görə hesablansın.

"Bu da həmin əmlakların mütləq qiymətləndirilməsini zəruri edir. Yeni yanaşmada həm əmlak vergisi, həm də icbari sığorta üçün evlərin və mənzillərin qiymətləndirilməsi zərurəti var. Bu da qiymətləndirmə sektorunun inkişafına, böyüməsinə və real bazar dəyərlərinin müəyyən olunmasına, eyni zamanda vətəndaşların dövlət büdcəsinə şəffaf qaydada vergi ödəməsinə gətirib çıxaracaq. Bu isə verginin Azərbaycan dövlətinin güclü olmasına, Azərbaycan Ordusunun güclü olmasına və Azərbaycanın bir dövlət kimi büdcəsinin qarşıda qoyulan islahatların həyata keçirilməsi üçün imkanlara malik olmasına gətirib çıxara bilər. Qısa müddət ərzində sənədsiz evlərin sənədlə təmin olunmasından sonra Azərbaycanda kifayət qədər vergi subyekti olacaq. Bu vergi subyektləri həm əmlak vergisinin, həm də icbari sığortanın ödənişlərini həyata keçirəcəklər. İqtisadi sistem bu sənədləşmə prosesinin həyata keçirilməsindən sonra yeni iqtisadi subyektlər qazanacaq ki, bu da ölkənin iqtisadi inkişafına böyük və ciddi bir təkan olacaq. Vergiyə gəlincə, vergidən azadolma yoxdur. Amma mülkiyyət yoxdursa, bir obyektə görə vergi vermək də qanunvericiliyə uyğun deyil. Hər bir vətəndaş onun mülkiyyətində olan daşınmaz əmlaka görə vergi vermək məcburiyyətindədir, yəni dövlət qarşısında belə bir öhdəliyi var. Amma çıxarışı yoxdursa, bu, onun mülkiyyətində deyil deməkdir. Mülkiyyətində deyilsə, onunla bağlı vergi öhdəliyi nəzərdə tutulmur", - deyə Vüqar Oruc fikrini tamamlayıb.

Fidan Hacızadə