Anadangəlmə, travma sonrası və ya şəkər xəstəliyi kimi səbəblərə görə meydana gələ bilən ümumi göz xəstəliklərindən olan katarakta vaxtında və düzgün müalicə edilmədikdə görmə itkisinə səbəb ola bilər.
Demokrat.az xəbər verir ki, xarici KİV-in məlumatına görə ekspertlər məsələ ilə bağlı tənqidi xəbərdarlıqlar ediblər.
Dünyada korluğun əsas səbəbləri arasında yer alan kataraktalarda düzgün müalicə böyük əhəmiyyət kəsb edir.
Fikirlərinə yer verilən prof. Dr. Tamer Takmaz, kataraktın anadangəlmə ola biləcəyini və ya travmadan sonra, diabet kimi bəzi sistemik xəstəliklərdə, üveit kimi bəzi göz xəstəliklərində, göz əməliyyatlarından sonra və ya kortizon kimi istifadə edilən bəzi dərmanlara bağlı ola biləcəyini ifadə edib.
Kataraktaya səbəb ola biləcək digər risk faktorları: Uzun müddət günəş işığına məruz qalma, radiasiya müalicəsi, siqaret, spirt istehlakı və zülalla zəngin qidalanmanın olduğunu ifadə edən Takmaz, bunları söyləyib:
“Katarakta ilkin dövrdə çox simptomlara səbəb olmur və yavaş irəlilədiyi üçün görmə problemləri bir çox xəstə tərəfindən fərq edilə bilmir. Zamanla linzanın bulanıqlığı artdıqca aydın görə bilməmə, azalma kimi görmə problemləri olur. Görmədə rənglərin parlaqlığını itirərək daha solğun və solğun görünməsi, görmə pozğunluğu, ikiqat görmə, İşığa və ya parlaq obyektlərə baxmaqda çətinlik yaranır. Gecə sürərkən aydın görə bilməmək, qarşıdan gələn avtomobil işığının səpələnməsi kimi şikayətlər, günəşli günlərdə görmə pozğunluğu meydana gəlir. Eynəklər qeyri-adekvatdır, görmə qabiliyyəti pisləşir və eynək reseptləri tez-tez dəyişir, lakin yeni eynək almaq həll yolu deyil və görmə qabiliyyətini kifayət qədər artırmaq mümkün deyil. Bəzi katarakt növlərində xəstələr eynəksiz daha yaxşı görə bilirlər. Gələcəkdə şəffaf lens tədricən rəngini dəyişir və tünd qəhvəyi və ya ağ ola bilər. Bu vəziyyəti kənardan asanlıqla hiss etmək olar.
Kataraktın dünyada korluğun əsas səbəblərindən biri olduğunu bildirən Takmaz, katarakta əmələ gəldikdən sonra yeganə müalicə üsulunun cərrahiyyə olduğunu vurğulayıb.
Kataraktanın dərmanla və ya pəhrizlə müalicəsinin mümkün olmadığını, bulanıq lensin cərrahi yolla çıxarılıb yerinə süni lens qoyulması lazım olduğunu bildirən Takmaz:
"Düzgün linzanın seçilməsi və tətbiqi katarakt əməliyyatının ən mühüm mərhələsidir. Xəstənin istəyi nəzərə alınaraq müayinədən sonra gözün vəziyyətinə və uyğunluğuna görə məsafəni, ara məsafəni təmin edə bilən monofokal və ya multifokal göz, uzadılmış fokus dərinliyi (EDOF) təmin edən yaxın görmə təmin edilir." İndiki vaxtda müasir cihazlar və inkişaf edən cərrahi üsullar sayəsində riski əhəmiyyətli dərəcədə azaldan katarakt əməliyyatı asanlıqla və tez həyata keçirilə bilər.
İlkin katarakt dövründə şikayətlərin minimal olması və xəstənin həyat keyfiyyətinə təsir göstərməməsi gözlənilə bilər. Lakin katarakta irəliləsə, görmə qabiliyyətindən fərqli olaraq göz içi təzyiqi yüksəlir, katarakta sərtliyi artar və lensi yerində saxlamağa kömək edən bağların zəifləməsi olarsa, əməliyyatın çətinliyi artır və müvəffəqiyyət şansı azala bilər. Xəstə daha çox gözləsə və əməliyyat edilməzsə, görmə itkisi artmağa davam edir və son mərhələdə korluq yaranır.
“Katarakt əməliyyatı adətən 15-20 dəqiqə çəkir, baxmayaraq ki, katarakta növü və gözün vəziyyətinə görə dəyişir. Katarakta əməliyyatı adətən damcı və lokal anesteziya ilə aparılır. Uşaqlarda ümumi anesteziyaya, bəzi xüsusi hallarda isə yetkin xəstələrdə üstünlük verilə bilər. Katarakt əməliyyatı çox asan olaraq xarakterizə edilsə də, gözün ən əhəmiyyətli əməliyyatlarından biridir və bəzi əhəmiyyətli riskləri var. Çox nadir olsa da, görmə itkisi mümkündür. Katarakt əməliyyatından sonra adətən xəstəxanaya yerləşdirməyə ehtiyac olmur və xəstə əməliyyatdan 1-2 saat sonra tez-tez evə buraxılır. Katarakt əməliyyatından sonra bir neçə gün ərzində göz ağrısı, həssaslıq, sancma və bulanıq görmə ola bilər. Xəstə bir neçə gündən sonra normal həyatına qayıda bilər. Ancaq gözün tam sağalması üçün 4 həftə vaxt lazımdır”.
Aysu Demokrat.az
