Əksər vətəndaşlar hətta ən yaxın qohumlarının belə özlərinə aid yaşayış sahələrində qeydiyyata düşməsindən ehtiyat edir. Hesab edilir ki, qeydiyyatda olmaq onlara həmin evdən pay əldə etmək hüququ verə bilər.
Bəs, doğrudanmı yaşayış sahəsində qeydiyyatda olmaqla oradan pay almaq mümkündür?
Məsələ ilə bağlı Demokrat.az-a açıqlama verən novator memar, inşaat məsələləri üzrə ekspert Muxtar Ərturan bildirib ki, mənzildə qeydiyyatda olmaq həmin mənzildən mülkiyyət payı almaq hüququ vermir.
Onun sözlərinə görə, vətəndaşlar arasında bu məsələ ilə bağlı yanlış təsəvvür geniş yayılıb:
"Bəzi insanlar hətta yaxın qohumlarını öz mənzillərinə qeydiyyata salmaqdan ehtiyat edirlər. Halbuki yaşayış yeri üzrə qeydiyyatla mülkiyyət hüququ tamamilə fərqli hüquqi anlayışlardır. Azərbaycan Respublikasının "Yaşayış yeri və olduğu yer üzrə qeydiyyat haqqında" qanununa əsasən qeydiyyatın məqsədi şəxsin yaşayış ünvanının dövlət tərəfindən uçota alınmasıdır. Yəni bir şəxsin mənzildə qeydiyyatda olması avtomatik olaraq onu həmin əmlakın mülkiyyətçisinə və ya pay sahibinə çevirmir.
Lakin burada vacib hüquqi məqam var. Mülkiyyət hüququ ilə mənzildən istifadə hüququnu qarışdırmaq olmaz. Bəzi hallarda ailə münasibətləri, birgə yaşayış və digər qanuni əsaslar şəxsin mənzildən istifadə hüququnun yaranmasına səbəb ola bilər. Bu hüquq qeydiyyatın özündən deyil, qanunvericilikdə nəzərdə tutulan ayrıca əsaslardan irəli gəlir. Məsələn, mənzil nikah dövründə ümumi vəsait hesabına alınıbsa, ər-arvadın əmlak hüquqları yarana bilər. Yaxud şəxs qanuni vərəsədirsə, mirasdan pay almaq hüququ ola bilər. Amma bunların heç biri sadəcə həmin ünvanda qeydiyyatda olmaqla yaranmır. Mənzil sahiblərinə tövsiyə edərdim ki, qeydiyyat, yaşayış sahəsindən istifadə və mülkiyyət hüquqlarını bir-birindən fərqləndirsinlər. Mübahisəli hallarda isə əmlak sənədləri və hüquqi əsaslar ayrıca araşdırılmalıdır. Yekun olaraq, bir şəxsi mənzilinizdə qeydiyyata almaq ona avtomatik mülkiyyət payı vermir. Amma qeydiyyatda olmaması da həmin şəxsin başqa qanuni əsaslarla yarana biləcək hüquqlarını aradan qaldırmır. Hüquqi əsaslara "Yaşayış yeri və olduğu yer üzrə qeydiyyat haqqında" Qanunun 1-ci maddəsi, Mənzil Məcəlləsinin 30-cu maddəsi, Ailə Məcəlləsinin 32-ci maddəsi və Konstitusiya Məhkəməsinin qeydiyyatla istifadə hüququnu fərqləndirən qərarı daxildir. Xüsusilə qeyd etmək lazımdır ki, qeydiyyat evdən pay hüququ yaratmır, lakin yaşayış sahəsindən istifadə hüququ ilə bağlı mübahisələrə səbəb ola bilər.
