Balqabaq yağı sağlamlığa çoxsaylı faydaları ilə tanınır. Lakin mütəxəssislər onun təsirini həddindən artıq şişirtməməyə çağırırlar. Araşdırmalar balqabaq yağının dəyərli qida məhsulu olduğunu göstərsə də, onun hər hansı xəstəliyin qarşısını aldığı və ya müalicə etdiyi sübut edilməyib.
Demokrat.az "Wellandfit" nəşrinə istinadən xəbər verir ki, balqabaq yağı balqabaq tumlarının sıxılması yolu ilə hazırlanır. Tərkibi balqabağın növündən və emal üsulundan asılı olaraq dəyişə bilər. Onun əsas üstünlüklərindən biri doymamış yağ turşuları, xüsusilə linoleik və olein turşuları ilə zəngin olmasıdır. Yağın tərkibində E vitamini ailəsinə aid tokoferollar, fitosterollar və müxtəlif fenol birləşmələri də var.
Ürək üçün faydalıdırmı?
Balqabaq yağının ürək-damar sistemi üçün mümkün faydaları ilə bağlı müəyyən elmi məlumatlar mövcuddur. Məsələn, kiçik bir araşdırmada 35 postmenopauza dövründə olan qadın 12 həftə ərzində balqabaq yağı qəbul edib və onların “yaxşı” xolesterin kimi tanınan HDL göstəricilərində müsbət dəyişikliklər müşahidə olunub.
Lakin tədqiqat iştirakçılarının sayı çox az olduğundan bu nəticələr əsasında balqabaq yağının bütün insanlarda xolesterin səviyyəsini yaxşılaşdırdığını söyləmək mümkün deyil.
Mütəxəssislər hesab edirlər ki, əsas məsələ balqabaq yağının balanslaşdırılmış qidalanmanın bir hissəsi kimi daha az faydalı yağların əvəzinə istifadə edilməsidir. Bununla belə, yağ yüksək kalorili məhsul olduğundan onun həddindən artıq istehlakı tövsiyə edilmir.
Prostat üçün təsiri varmı?
Balqabaq yağının prostat sağlamlığına təsiri də araşdırılıb. 2021-ci ildə aparılan bir araşdırmada prostat vəzisi böyümüş kişilərdə balqabaq yağı qəbulundan sonra bəzi simptomların yaxşılaşdığı müşahidə edilib. Lakin standart dərman müalicəsi daha güclü nəticə göstərib.
1400-dən çox kişinin iştirak etdiyi daha böyük araşdırmada isə balqabaq tumunun bəzi aşağı sidik yolları simptomlarına müsbət təsiri qeydə alınıb. Balqabaq tumu ekstraktının nəticələri isə plasebodan əhəmiyyətli dərəcədə fərqlənməyib.
Bu səbəbdən balqabaq yağını prostat xəstəliklərinin müalicəsi kimi qəbul etmək düzgün deyil. O, uroloji müayinənin və həkim tərəfindən təyin olunan müalicənin alternativi hesab edilə bilməz.
Antioksidant xüsusiyyətləri var
Balqabaq yağında tokoferollar, fenol birləşmələri və digər bitki mənşəli komponentlər olduğuna görə onun antioksidant və iltihabəleyhinə xüsusiyyətləri də araşdırılıb.
Lakin elmi araşdırmaların əhəmiyyətli hissəsi hüceyrə və heyvan təcrübələri üzərində aparılıb. Laboratoriyada antioksidant təsir göstərməsi onun insan orqanizmində eyni dərəcədə xəstəlik riskini azaltdığı anlamına gəlmir.
Balqabaq yağını necə istifadə etmək olar?
Mütəxəssislər balqabaq yağını xüsusi “müalicə kursları” şəklində qəbul etməyə ehtiyac olmadığını bildirirlər. Onu gündəlik qidalanmaya əlavə etmək daha məqsədəuyğundur.
Balqabaq yağı salatlara, krem-şorbalara və sobada bişirilmiş tərəvəzlərə əlavə edilə bilər. Lakin yüksək kalorili olduğu üçün miqdarına diqqət etmək lazımdır.
Vacib məqam: balqabaq yağı ilə balqabaq tumunu eyniləşdirmək olmaz. Yağdan fərqli olaraq bütöv balqabaq tumunun tərkibində əhəmiyyətli miqdarda zülal, lif və minerallar da var.
Jalə Demokrat.az
