Diş minasının zədələnməsi indiyədək geri dönməz proses hesab olunurdu. İnsan orqanizminin ən sərt toxuması olan mina canlı hüceyrələrdən məhrum olduğu üçün regenerasiya qabiliyyətinə malik deyil. Flüor lakları və reminerallaşdırıcı preparatlar kimi müasir müalicə üsulları qalan minanı möhkəmləndirə bilsə də, itirilmiş təbəqəni bərpa edə bilmir.
Demokrat.az xəbər verir ki, bu barədə HVG nəşri yazıb.
Lakin indi vəziyyət köklü şəkildə dəyişə bilər. Nottingem Universitetinin Əczaçılıq fakültəsi və Kimya və Ətraf Mühit Mühəndisliyi kafedrasının alimləri minanın bərpası üçün yeni üsul təklif ediblər. Tədqiqatçılar minanın təbii formalaşması zamanı baş verən bioloji prosesləri təqlid edən maddə hazırlayıblar.
Söhbət mineral maddələrin itirilməsi və ya eroziya nəticəsində zəifləmiş diş minasını bərpa etməyə, sağlam qalan hissələri möhkəmləndirməyə və dişləri gələcək zədələrdən qorumağa kömək edə biləcək geldən gedir.
Flüorsuz gel necə işləyir?
Ənənəvi flüorlu vasitələrdən fərqli olaraq, yeni gelin tərkibində flüor yoxdur. Onun əsasını uşaqlıq dövründə diş minasının inkişafında iştirak edən təbii zülalların mühüm funksiyalarını təqlid edən zülallar təşkil edir.
Gel dişin səthinə çəkildikdən sonra burada nazik, lakin möhkəm örtük əmələ gətirir. Bu təbəqə xırda çatlara və məsamələrə nüfuz edir, daha sonra isə tüpürcəkdə olan kalsium və fosfat ionlarından istifadə edərək yeni mineral kristalların yaranmasına şərait yaradır.
Xüsusilə diqqətçəkən məqam ondan ibarətdir ki, kristallar mövcud minanın strukturuna uyğun şəkildə böyüyür. Buna görə yaranan təbəqə sadə örtükdən daha çox təbii diş minasına bənzəyir.
Bərpa olunmuş səth sağlam minanın həm mikroskopik quruluşunu, həm də fiziki xüsusiyyətlərini qismən yenidən formalaşdıra bilir.
Diş həssaslığının müalicəsinə də kömək edə bilər
Yeni material diş həssaslığının müalicəsində də istifadə oluna bilər. Gel minanın altındakı daha yumşaq təbəqə olan açıq dentinə tətbiq edildikdə, onun səthində minaya bənzər mineral təbəqə yarana bilər.
Bu, dişlərin həssaslığını azaltmağa və protezlərin bərkidilməsi üçün daha möhkəm səth yaratmağa kömək edə bilər.
Laboratoriya sınaqları zamanı gelin təsiri ilə bərpa edilmiş mina gündəlik şəraitə məruz qoyulub: dişlərin fırçalanması, çeynəmə yükü və turşulu məhsulların təsiri sınaqdan keçirilib.
Nəticələrə görə, yeni yaranmış təbəqənin mexaniki xüsusiyyətləri sağlam və təbii diş minasının xüsusiyyətlərinə çox yaxın olub. Bu isə materialın stomatologiyada praktiki tətbiq üçün potensialına işarə edir.
Bununla belə, nəşr qeyd edir ki, hələlik kariyesə qarşı “möcüzəvi vasitə” tapılmayıb. Lakin yeni gel stomatologiyada mühüm irəliləyişə çevrilə bilər.
Sonrakı tədqiqatlar hazırkı nəticələri təsdiqləsə, gələcəkdə bu gel zədələnmiş diş minasını yalnız qorumaq və möhkəmləndirməklə kifayətlənməyib, onun strukturunu yenidən qurmağa da imkan verə bilər.
Jalə Demokrat.az
