Yay dövründə insanların təbiətə üz tutması ilə ilan sancması halları da artır. Meşəlik ərazilərdə, dağlıq yerlərdə, ekin sahələrində və yerlərdə yaşayan və ya istirahət edən şəxslər bu risklə daha çox kənd edirlər. İlanların xəsarətsiz olsa da, insan həyatı üçün ciddi təhlükə yarada bilər. Belə vəziyyətlərdə panikaya düşmədən düzgün davranmaq və vaxtında tibbi yardım almaq ağır fəsadların qarşısını almaq üçün böyük tibbi yardım almaq.
Demokrat.az ilan sancmasının əsas əlamətlərini, ilk yardım qaydalarını və yol verilməməli olan səhvləri təqdim edir.
İlan sancmasının xüsusiyyətləri necə özünü göstərir?
İlan sancmasının əlamətləri ilanın zəhərli olub-olmamasından, zərərindən insanın ümumi sağlamlığından asılı olaraq və ola bilər.Zəhərsiz ilan sancdıqda dişlənən nahiyədə yüngül ağrı, az miqdarda şişkinlik müşahidə olunur. Bu vəziyyətdə ümumi vəziyyət, ciddi vəziyyətdə, ciddi şəkildə pisləşmir.
Zəhərli ilan sancdıqda əlamətlər daha qabarıq olur. Dişlənən nahiyədə güclü güclü ağrı və yanma hissi yaranır, dəri göyərə bilər, artan artan şişkinlik əmələ gəlir. Əksər maddələr dəridə yan-yana isə iki diş izi görünür.
Zəhər qan dövranına keçdikcə ümumi əlamətlər meydana çıxa bilər:
- başqacəllənmə;
- ürəkbulanma və qusma;
- nəfəs almaqda çətinlik;
- qarın ağrısı;
- güclü halsızlıq;
- zəifliyi və ya iflic;
- huşun itirilməsi;
- ürək ritminin pozulması.
İlan sancması zamanı ilk yardım necə qurulmalıdır?
İlkin ehtiyata görə sakitləşdirilməlidir. Həyəcan və panika ürək döyüntüsünü sürətləndirərək gücləndirməkdən daha tez sürətə səbəb ola bilər. Buna görə insan mümkün qədər az hərəkət etməli, uzadılmalı və istirahət vəziyyətində saxlamalıdır.Sancılan əl və ya ayaq hərəkətsiz vəziyyətdə saxlanılmalı və yüksək səviyyədə saxlanılmalıdır. Bu, sürətli yayılma sürətini azalda bilər.
Şişkin vaxtlıq arta yemək üçün dişlənən nahiyədə üzü, qolbaq, saat və digər sıx əşyalar itirmədən çıxarılmalıdır.
Ən vacib addımlardan biri ilə təcili tibbi yardım çağırmaq və zədəçəkəni mümkün qədər tez xəstəxanaya çatdırmaqdır.
Bu səhvləri etmək olmaz
İlan sancması zamanı insanlar arasında geniş yayılmış yanlış üsullar vəziyyəti daha da ağırlaşdıra bilər.Yaranı kəsmək olmaz. Bu, güclü çıxmasına kömək etmir, güclü qanaxma və xəstəlik riskini artırır.
Zəhəri ağızla sormaq qəti qadağandır. Bu üsul heç bir faydası yoxdur və həm də zərərçəkən, həm də kömək edə bilər şəxs üçün əlavə risk yaradır.
Turne və ya sıx bağlamaq lazımdır. Qan dövranının tam dayanması toxumalarının zədələnməsinə, onların məhvinə səbəb ola bilər.
Dişlənən nahiyəyə buz qoymaq da düzgün deyil. Soyuq toxumalarda qan dövranını zəiflətdiyi üçün zərərlənməni daha da ağırlaşdıra bilərsiniz.
Həmçinin sancılan nahiyəyə müxtəlif bitkilər, məlhəmlər, material və ya spirt sürtmək məsləhət görülmür. Bu cürlərin müalicəyə heç bir faydası yoxdur.
Müalicə necə aparılır?
İlan sancmasının əsas müalicəsi yalnız tibb müəssisəsində. Zərurət yarandıqda həkimlə mübarizəyə qarşı xüsusi serum – antivenom tətbiq edilir. Bu preparatın zərərli təsirini neytrallaşdıran effektiv müalicədir.Xəstənin xəstəliyindən asılı olaraq ağrıkəsici dərmanlar, infeksiyanın aradan qaldırılması üçün antibiotiklər, tetanus peyvəndi və digər dəstəkləyici müalicə üsullarından istifadə oluna bilər. Sağalma sancmanın ağırlıq hissəsindən, ilanın növündən və tibbi yardımın nə qədər tez təyin edilməsi asılı olaraq bir neçə gündən bir neçə həftəyə qədər davam edə bilər.
Bunu da bilmək vacibdir
Mütəxəssislər bildirirlər ki, ilanlar quduzluq virusu daşımır. Buna görə də ilan sancması insanın quduzluğa yoluxması mümkün deyil.Unutmaq olmaz ki, ilan sancması təcili tibbi yardım tələb olunur. İlk yardım yalnız çəkənin vəziyyətini sabit saxlamağa xidmət edir. Həyat üçün təhlükənin aradan qaldırılması yalnız vaxtında tibbi müalicə ilə mümkündür.
