Təşviş pozuntuları və nevrotik hallar müasir dövrdə ən geniş yayılmış psixofizioloji problemlərdən hesab olunur. Bu vəziyyətlər yalnız psixoloji faktorlarla deyil, eyni zamanda sinir sistemi, hormonal balans və bədənin ümumi reaksiyaları ilə sıx əlaqəlidir. Bir çox hallarda düzgün həyat tərzi və dərmansız yanaşmalar simptomların əhəmiyyətli dərəcədə azalmasına kömək edə bilər.
Demokrat.az xəbər verir ki,təşviş zamanı orqanizmdə “döyüş və ya qaç” reaksiyası aktivləşir.
Bu zaman:
kortizol və adrenalin səviyyəsi yüksəlir ürək döyüntüsü sürətlənir nəfəs ritmi dəyişir əzələlər gərilir və ya zəiflik hissi yaranır
Nəticədə aşağıdakı əlamətlər müşahidə oluna bilər:
“beyin dumanı” və ya reallıqdan uzaqlaşma hissi başda sıxılma hissi ayaqlarda zəiflik ürəkdöyünmə və daxili narahatlıq
Bu simptomlar çox vaxt təşviş pozuntuları çərçivəsində qiymətləndirilir.
Dərmansız yanaşma nədir?
Elmi araşdırmalar göstərir ki, yüngül və orta dərəcəli təşviş hallarında dərmansız metodlar kifayət qədər effektiv ola bilər və bəzi hallarda əsas müalicə üsulu kimi tətbiq edilir. Bu yanaşmalar aşağıdakı istiqamətləri əhatə edir: sinir sisteminin tənzimlənməsi nəfəs və bədən texnikaları qidalanma və mikroelement dəstəyi psixoloji və davranış müdaxilələri
1. Nəfəs texnikaları və vegetativ balans
Təşviş zamanı tez-tez rast gəlinən hiperventilyasiya (sürətli və səthi nəfəsalma) başgicəllənmə və zəiflik hissinə səbəb ola bilər. Sadə nəfəs texnikası: 4 saniyə nəfəs alma 6–7 saniyə nəfəs vermə Bu üsul parasimpatik sinir sistemini aktivləşdirərək bədəni sakitləşdirir. 2. “Grounding” və bədənə yönəlmə texnikaları Derealizasiya və depersonalizasiya hallarında bədən hissiyyatını bərpa etmək vacibdir.
Effektiv üsullar: ayaqları yerə möhkəm basmaq ətraf mühiti diqqətlə müşahidə etmək toxunma hissini aktivləşdirmək
Bu texnikalar beyinə “təhlükə yoxdur” siqnalı göndərir.
3. Bitki mənşəli dəstək (fitoterapiya) Bəzi bitkilər sinir sistemi üzərində yüngül sakitləşdirici təsir göstərir: çobanyastığı – yuxunu yaxşılaşdırır və sakitləşdirir melisa – gərginliyi və təşvişi azaldır nanə – başda ağırlıq hissini yüngülləşdirə bilər
4. Mikroelementlər və qidalanma
Maqnezium: sinir-əzələ ötürülməsi üçün vacibdir çatışmazlığı gərginlik və yuxu problemləri yarada bilər
B qrupu vitaminləri: enerji mübadiləsində iştirak edir sinir sistemi fəaliyyətini dəstəkləyir
Balanslı qidalanma bu maddələrin təbii şəkildə qəbulunu təmin edir.
5. Yuxu və kortizol ritmi Kortizolun gündəlik ritmi pozulduqda təşviş əlamətləri arta bilər.
Tövsiyələr: stabil yuxu rejimi saxlamaq səhər gün işığına çıxmaq yatmazdan əvvəl ekran istifadəsini azaltmaq
6. Həyat tərzi faktorları Aşağıdakı amillər təşvişi gücləndirə bilər: yüksək kofein qəbulu fiziki hərəkətsizlik nizamsız qidalanma xroniki stress
Bu faktorların tənzimlənməsi müalicənin vacib hissəsidir.
Təşviş və nevrotik vəziyyətlər kompleks yanaşma tələb edir. Dərmansız metodlar sinir sistemini tənzimləyir, bədən hissiyyatını bərpa edir və simptomların şiddətini azalda bilər. Yüngül və orta hallarda bu üsullar effektiv olsa da, əlamətlər davamlı və ya ağırlaşan xarakter alarsa, mütləq mütəxəssisə müraciət etmək lazımdır.
Demokrat.az
